هر راننده‌ای، چه مالک یک خودروی اقتصادی کوچک باشد و چه پشت فرمان یک خودروی قدرتمند بنشیند، می‌تواند با رعایت چند نکته ساده و علمی، هم از پرداخت هزینه‌های اضافی جلوگیری کند و هم به کاهش آلودگی هوا کمک نماید. در این مطلب به بررسی مجموعه‌ای از توصیه‌های کاربردی می‌پردازیم که به شما کمک می‌کنند رانندگی هوشمندانه‌تری داشته باشید و از هر لیتر سوخت بیشترین بهره را ببرید.

راهکارهایی برای استفاده حداکثری از هر لیتر سوخت – در ادامه توصیه‌های عملی تاپ‌گیر را برای دستیابی به بهترین بهره‌وری سوخت از هر خودرو مرور می‌کنیم.

کمی آرام‌تر برانید و با ملایمت رفتار کنید
نخستین و شاید بدیهی‌ترین راه برای صرفه‌جویی در مصرف سوخت، رانندگی با دقت و آرامش بیشتر است؛ درست شبیه به زمانی که انگار تازه انگشت پایتان شکسته و نمی‌خواهید فشار اضافی به آن وارد کنید. هر چه دور موتور خودرو بالاتر باشد، مصرف سوخت نیز بیشتر می‌شود. بنابراین، به جای آنکه در هر دنده دور موتور را به محدوده قرمز برسانید، بهتر است سرعت و شتاب‌گیری خود را اندکی کاهش دهید.

کاهش تنها چند کیلومتر در سرعت کروزینگ، می‌تواند تاثیر چشمگیری بر کاهش مصرف داشته باشد. از سوی دیگر، پیش‌بینی شرایط جاده نیز معجزه می‌کند؛ به‌ویژه هنگام نزدیک شدن به تقاطع‌ها، سربالایی‌ها، میدان‌ها یا هر موقعیتی که نیاز به کاهش سرعت دارد. اگر در چنین شرایطی به جای ترمزهای ناگهانی، از روش رانندگی یکنواخت و ملایم استفاده کنید، خودرویتان کمتر انرژی هدر می‌دهد.

بر اساس برخی تحقیقات (هرچند شاید از نگاه بسیاری کسل‌کننده باشند)، خودروها در سرعت ثابت حدود ۷۰ تا ۸۰ کیلومتر بر ساعت روی جاده‌ای کاملا صاف، بیشترین بازدهی سوخت را دارند. بنابراین، اگر هدف‌تان مصرف بهینه است، شاید بهترین راه این باشد که در کشوری مانند هلند زندگی کنید؛ جایی که جاده‌ها کاملا مسطح هستند و عملا می‌توانید بدون توقف حرکت کنید.

فشار باد لاستیک‌ها را بررسی کنید و سرویس‌های دوره‌ای خودرو را فراموش نکنید
خودرویی که وضعیت مکانیکی مناسبی نداشته باشد، نمی‌تواند بازدهی خوبی هم ارائه دهد. بنابراین حتی برای خودروهای قدیمی‌تر هم ضروری است که برنامه‌های سرویس دوره‌ای منظم را جدی بگیرید. بخشی مهم از این روند، بررسی مرتب فشار باد لاستیک‌هاست. اگر فشار تایرها نادرست باشد، نه تنها کنترل خودرو و قدرت ترمزگیری کاهش می‌یابد، بلکه مصرف سوخت نیز به شدت افزایش پیدا می‌کند.

بر اساس اعلام شرکت‌های تایرسازی، بین ۴ تا ۱۱ درصد از مصرف سوخت خودرو می‌تواند به مقاومت غلتشی تایرها وابسته باشد. کاهش ده درصدی در مقاومت غلتشی لاستیک‌ها به معنای بهبود یک درصدی در راندمان مصرف سوخت است. پس بهتر است فشار باد لاستیک‌ها را تنها به زمان معاینه فنی محدود نکنید و در طول سال نیز به‌طور منظم آن را بررسی کنید.

همچنین استفاده از تایرهای کم‌مصرف (با مقاومت غلتشی پایین) می‌تواند انتخاب هوشمندانه‌ای باشد. این تایرها از درجه‌بندی A تا E عرضه می‌شوند؛ رده A بالاترین میزان بهره‌وری سوخت را دارد و رده E عملا معادل استفاده از چسب نواری و قلاب مخملی است

بار اضافی غیرضروری را حمل نکنید
این موضوع شاید ساده به نظر برسد، اما بسیاری از رانندگان بدون توجه، بیش از ۵۰ کیلوگرم وسایل غیرضروری را در خودرو نگه می‌دارند. هرچند ممکن است صرفه‌جویی ناشی از کاهش وزن خودرو چندان چشمگیر به نظر نرسد، اما واقعیت این است که هرچه خودرو سبک‌تر باشد، برای حرکت نیاز به انرژی کمتری خواهد داشت. بنابراین بهتر است هر آنچه را نیاز ندارید از صندوق عقب یا کابین بیرون بیاورید.

از سوی دیگر، تجهیزات جانبی مانند باربند یا جعبه‌های سقفی نیز می‌توانند تاثیر زیادی بر افزایش مقاومت هوا داشته باشند. یک باربند خالی می‌تواند تا بیش از ۱۵ درصد آیرودینامیک خودرو را در سرعت حدود ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت مختل کند. این عدد در مورد جعبه سقفی به حدود ۴۰ درصد می‌رسد. بنابراین توصیه می‌شود این تجهیزات تنها زمانی نصب شوند که واقعا به آنها نیاز دارید.

از روشن ماندن بیهوده خودرو پرهیز کنید و به سوخت‌های مرغوب فکر کنید
بیشتر خودروهای مدرن امروزی مجهز به سیستم استاپ/استارت هستند؛ سیستمی که موتور را هنگام توقف خاموش کرده و به محض رها شدن ترمز یا فشار دادن کلاچ، دوباره روشن می‌کند. اما همچنان بسیاری از رانندگان، در شرایطی مانند انتظار طولانی‌ مدت، خودرو را با موتور روشن رها می‌کنند. این کار در عمل چیزی جز هدر دادن سوخت نیست.

شاید بگویید روشن ماندن خودرو برای شارژ تلفن همراه یا گوش دادن به رادیو ضروری است. اما اکثر این نیازها را می‌توان از طریق برق باتری یا حالت سوییچ روشن برطرف کرد. در واقع، شارژ یک گوشی آیفون با استفاده از موتور دو لیتری توربودیزل، منطقی‌ترین روش به نظر نمی‌رسد.

از سوی دیگر، استفاده از سوخت‌های باکیفیت‌تر یا اصطلاحا سوخت‌های پریمیوم یا در ایران بنزین سوپر نیز می‌تواند موثر باشد. اگرچه نتایج آزمایش‌های مختلف نشان داده‌اند که تاثیر این سوخت‌ها متغیر است، اما در تئوری، سوخت‌های با اکتان بالاتر و احتراق تمیزتر باید بتوانند مصرف سوخت را بهبود دهند و هزینه اضافی پرداخت‌ شده را جبران کنند. البته به شرط آنکه خودروی شما قابلیت بهره‌برداری از این ویژگی را داشته باشد و شما از توان اضافه حاصل ‌شده برای شتاب‌گیری‌های بی‌مورد استفاده نکنید.

مدیریت مصرف کولر و کروز کنترل
کولر خودرو در واقع یک پمپ بزرگ است که برای عملکرد خود از انرژی موتور استفاده می‌کند. بنابراین روشن بودن مداوم آن، به‌طور مستقیم مصرف سوخت را افزایش می‌دهد. البته نتیجه خاموش کردن کولر هم مشخص است: گرمای طاقت‌فرسا و تعریق زیاد به همین دلیل، انتخاب بین کولر و باز کردن شیشه‌ها بستگی به شرایط دارد. در سرعت‌های پایین، باز گذاشتن پنجره‌ها گزینه کارآمدتری است، زیرا مقاومت هوا در این حالت چندان زیاد نیست. اما در سرعت‌های بزرگراهی، باز بودن پنجره‌ها باعث افزایش چشمگیر مقاومت هوا می‌شود و مزیت خود را از دست می‌دهد. در این شرایط، استفاده از کولر با قدرت پایین و بستن پنجره‌ها به صرفه‌تر خواهد بود.

علاوه بر این، استفاده از سیستم کروز کنترل در بزرگراه‌ها می‌تواند مصرف سوخت را بهینه کند. این سیستم با ثابت نگه داشتن سرعت، از شتاب‌گیری‌ها و ترمزهای غیرضروری جلوگیری می‌کند. جالب آنکه بر اساس آمار، بزرگراه‌های روان و بدون ترافیک، کارآمدترین نوع جاده از نظر مصرف سوخت هستند. بنابراین اگر از کروز کنترل در چنین شرایطی استفاده کنید، بیشترین بازدهی را خواهید داشت. البته این موضوع را به کسانی که مجبورند روزانه در ترافیک سنگین جاده تهران کرج رانندگی کنند، نگویید

صرفه‌جویی در مصرف سوخت صرفا به معنای کاهش هزینه‌های شخصی نیست؛ بلکه اقدامی هوشمندانه در راستای حفظ منابع انرژی و حفاظت از محیط‌زیست نیز به شمار می‌رود. نکاتی مانند تنظیم سرعت، سرویس‌های منظم، استفاده صحیح از تجهیزات خودرو و مدیریت عادت‌های رانندگی، همگی می‌توانند در کنار هم نقش بزرگی در کاهش مصرف ایفا کنند.