این تصور شما نیست؛ راندمان سوخت واقعاً در دمای بسیار پایین یا بسیار بالا کاهش می‌یابد، هرچند دلایل آن همیشه آن چیزی نیست که فکر می‌کنید.

چرا سرما بدترین دشمن مصرف سوخت است؟
بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط‌زیست آمریکا (EPA)، مصرف سوخت در دمای منفی ۷ درجه سانتی‌گراد حدود ۱۵ درصد بیشتر از دمای راحت ۲۵ درجه است. این عدد در سفرهای کوتاه زمستانی بدتر می‌شود؛ به‌طوری‌که در مسیرهای سه تا چهار کیلومتری ممکن است کاهش راندمان تا ۲۴ درصد برسد.

در خودروهای هیبریدی اوضاع وخیم‌تر است؛ مصرف سوخت این خودروها در سرما می‌تواند ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یابد. خودروهای برقی (EV) نیز در زمستان عملکردی حتی ضعیف‌تر از هیبریدی‌ها دارند.

علت کاهش راندمان در هوای سرد چیست؟
دلایل متعددی پشت این افت مصرف سوخت وجود دارد:

• غلیظ‌تر شدن روغن و سایر مایعات موتور در سرما و افزایش اصطکاک قطعات
• افت عملکرد باتری و وارد شدن فشار بیشتر به دینام (آلترناتور)
• مصرف انرژی تجهیزاتی مانند بخاری، گرم‌کن شیشه و صندلی گرم‌شونده
• کاهش فشار باد لاستیک‌ها و افت چسبندگی که چرخ‌ها را مجبور به چرخش بیشتر می‌کند
• روشن نگه‌داشتن خودرو برای گرم شدن موتور

افزون بر این، هوای سرد چگال‌تر است و مقاومت هوا را بالا می‌برد؛ جاده‌های برفی و یخ‌زده نیز نیروی بیشتری از خودرو طلب می‌کنند.

گرمای تابستان
نکته جالب این‌جاست که طبق EPA، هوای گرم به‌خودی‌خود می‌تواند راندمان سوخت را بهبود دهد؛ هوای گرم کم‌چگال‌تر است، موتور سریع‌تر به دمای ایده‌آل می‌رسد و حتی بنزین عرضه‌شده در تابستان بازده بالاتری دارد.

اما مقصر اصلی مصرف سوخت تابستانی، کولر خودرو است. EPA اعلام کرده مصرف سوخت خودروهای معمولی با استفاده سنگین از کولر می‌تواند بیش از ۲۵ درصد افت کند. البته این برآورد شامل همه شرایط نمی‌شود؛ در مطالعات واقعی، میانگین کاهش راندمان ناشی از کولر بین ۱.۳ تا ۷.۵ درصد ثبت شده است.

نکته جالب: خودروهای با رنگ روشن، به‌دلیل بازتاب گرما و خنک شدن آسان‌تر، ممکن است مصرف سوخت کمتری داشته باشند.

پنجره باز بهتر است یا کولر روشن؟
پاسخ به سرعت و نوع خودرو بستگی دارد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۳ روی تویوتا کرولا و فورد اکسپلورر نشان داد در سرعت‌های پایین، باز کردن پنجره مصرف سوخت بهتری دارد؛ اما کرولا در سرعت‌های بالای ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت با پنجره باز، تقریباً همان‌قدر ناکارآمد بود که با کولر روشن.

جمع‌بندی کاربردی:

• در سرما، از سفرهای کوتاه مکرر بپرهیزید و فشار باد لاستیک‌ها را مرتب چک کنید.
• در تابستان، مصرف بهینه کولر و پرهیز از درجا کار کردن خودرو، تأثیر محسوسی بر مصرف سوخت دارد.